Mišljenje DIK na Zahtjev IKGG za postupanje biračkog odbora po zahtjevima za glasanje putem pisma

Državna izborna komisija, na sjednici od 26.08.2020. godine, razmotrila je Vaš zahtjev broj 580 od 26.08.2020.godine za davanje mišljenja. U zahtjevu za davanje mišljenja u bitnom se navodi da je nakon ukidanja odredbi tačke 1 alineje 3 i 4 Pravila o glasanju putem pisma u dijelu koji glasi “u mjestu prebivališta” otvoreno više spornih pitanja o načinu na koji će postupati birački odbori po zahtjevima za glasanje putem pisma. U zahtjevu se dalje navodi da se postavlja pitanje kako postupiti ukoliko na biračkom mjestu ima više zahtjeva za glasanje putem pisma od birača koji se nalaze u više opština, kao i od onih sa teritorije opštine u kojoj se glasa. U zahtjevu se naglašava da je vrlo vjerovatno da se zbog velikog broja zahtjeva za glasanje putem pisma, od kojih će neki biti van mjesta prebivališta, povjerenici neće moći da se vrate do zatvaranja biračkog mjesta. U zahtjevu se nabrajaju i mogući razlozi zbog kojih je moguće da do ove situacije dođe, kao što su gustina saobraćaja, zastoji na putu itd. U zahtjevu se navodi da je isti podnijet kako bi se definisao ujednačen pristup postupanja biračkih odbora po zahtjevima za glasanje putem pisma.

U vezi sa navedenim, Državna izborna komisija, daje sljedeće

 

MIŠLJENJE

Postupak glasanja putem pisma definisan je čl. 85, 85a i 85b Zakona o izboru odbornika i poslanika. Tako je članom 85 stav 3 propisano da se zahtjev za glasanje putem pisma dostavlja biračkom odboru na biračkom mjestu najkasnije do 13 časova na dan glasanja. S obzirom na to da se postavlja pitanje kako birački odbori postupaju ukoliko na biračkom mjestu ima više zahtjeva za glasanje putem pisma od birača koji se nalaze u više opština, kao i onih sa teritorije opštine u kojoj i glasaju, Državna izborna komisija je mišljenja da birački odbori prije svega u svom postupanju treba cijeniti koliko je podneseno zahtjeva za glasanje putem pisma, pri čemu ukazuje da je za očekivati povećanje broja zahtjeva zbog aktuelne epidemiološke situacije. U takvim okolnostima potrebno je utvrditi koliko je podnesenih zahtjeva za glasanje putem pisma od strane birača sa teritorije opštine na kojoj birački odbor vrši svoju nadležnost. Pri navedenom, ukoliko je broj birača koji glasaju putem pisma toliki da je realno za očekivati da povjerenici imaju povećan obim aktivnosti na teritoriji jedne opštine, prioritet treba dati biračima sa mjestom prebivališta u toj opštini. Tek nakon sprovođenja postupka glasanja putem pisma u toj opštini, ukoliko postoje uslovi da se realizuje postupak glasanja putem pisma i na teritoriji drugih opština, povjerenici će preduzeti aktivnosti i u drugim opštinama vodeći računa da se biračko mjesto zatvara u 20 časova.

 

Naglašavamo da je izborni postupak strogo formalan te da je zbog načela koncentracije pojedinih izbornih radnji i vremenskog okvira za njihovo sprovođenje definisanog članom 91 stav 2 Zakona o izboru odbornika i poslanika, birački odbor dužan da bez odlaganja, a najkasnije u roku od šest časova od zatvaranja biračkog mjesta dostavi opštinskoj izbornoj komisiji izborni materijal.

 

Imajući u vidu aspekt ovakvih vremenskih ograničenja, cijenimo da je realno za očekivati da birački odbori pristupe utvrđivanju rezultata glasanja najkasnije u roku od sat vremena od zatvaranja biračkog mjesta, što podrazumijeva da se povratak povjerenika na biračko mjesto treba izvršiti najkasnije u roku od sat vremena od zatvaranja biračkog mjesta, kako bi se blagovremeno pristupilo utvrđivanju rezultata glasanja.

 

Ukazujemo da Pravila o glasanju putem pisma u tački 7 stav 2 propisuju da ukoliko birački odbor nije omogućio nekom licu da glasa putem pisma, razloge za to dužan je unijeti u zapisnik o radu biračkog odbora. Pri ovakvom određenju Pravila neophodno je napomenuti da su između ostalog razlozi takvi da bi postupanje tima povjerenika na teritoriji druge opštine dovelo u pitanje ostvarivanje biračkog prava većeg broja birača koji se nalaze na teritoriji opštine u kojoj je biračko mjesto na kojem birački odbor vrši svoju nadležnost, poštovanje rokova za izvršenje izbornih radnji (član 91 stav 2) te je potrebno cijeniti vremensko ograničenje i teritorijalnu udaljenost birača koja bi eventualno onemogućila  timu povjerenika da blagovremeno predaju izborni materijal na biračko mjesto.

Prilog

Naziv Veličina Tip
Mišljenje na Zahtjev IKGG u vezi procedure glasanja putem pisma 203.33 Kb pdf
26/08/2020